Sự khác biệt giữa bất dung nạp lactose và dị ứng đạm sữa bò

Dị ứng đạm sữa bò (Cow’s Milk Protein Allergy – CMPA) và bất dung nạp lactose (Lactose Intolerance – LI) thường bị nhầm lẫn vì có một số triệu chứng tương tự. Tuy nhiên, đây là hai tình trạng hoàn toàn khác nhau, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ theo những cách khác biệt. Việc hiểu rõ và phân biệt giữa hai tình trạng này là rất quan trọng để áp dụng phương pháp xử lý phù hợp.

1. Bất dung nạp lactose

Nguyên nhân và cơ chế

Bất dung nạp lactose xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ enzyme lactase – enzyme cần thiết để tiêu hóa lactose (đường tự nhiên trong sữa). Khác với dị ứng đạm sữa bò, bất dung nạp lactose không liên quan đến hệ miễn dịch mà là vấn đề về tiêu hóa.

Triệu chứng

Triệu chứng thường xuất hiện từ 30 phút đến 2 giờ sau khi trẻ tiêu thụ sữa hoặc các sản phẩm chứa lactose, bao gồm:

• Đau bụng, đầy hơi.
• Tiêu chảy.
• Buồn nôn.

2. Dị ứng đạm sữa bò

Nguyên nhân và cơ chế

Dị ứng đạm sữa bò là phản ứng của hệ miễn dịch với protein trong sữa bò (chẳng hạn như casein và whey). Khi trẻ tiêu thụ sữa bò, cơ thể nhận diện đạm sữa như một chất lạ, dẫn đến các phản ứng dị ứng. Tình trạng này có thể xảy ra ngay từ khi trẻ tiếp xúc lần đầu với sữa bò.

Phân loại

• Dị ứng tức thì:Phản ứng xảy ra trong vòng vài phút đến hai giờ sau khi trẻ tiêu thụ sữa.Triệu chứng:
  • Phát ban, nổi mẩn ngứa.
  • Khó thở, thở khò khè.
  • Nôn hoặc tiêu chảy.
• Dị ứng chậm:Phản ứng xảy ra sau vài giờ đến vài ngày.Triệu chứng:
  • Tiêu chảy mãn tính, phân có nhầy.
  • Đau bụng, co thắt.
  • Trẻ kém tăng trưởng, thiếu dinh dưỡng.

3. Phân biệt bất dung nạp lactose và dị ứng đạm sữa bò

4. Chẩn Đoán và Điều Trị

Chẩn đoán

• Dị ứng đạm sữa bò: Bác sĩ có thể thực hiện kiểm tra da, xét nghiệm máu tìm kháng thể IgE hoặc yêu cầu ghi nhận triệu chứng của trẻ sau khi sử dụng sữa.
• Bất dung nạp lactose: Chẩn đoán qua bài kiểm tra hơi thở, xét nghiệm phân, hoặc theo dõi triệu chứng khi trẻ tiêu thụ lactose.

Điều trị

• Dị ứng đạm sữa bò: Trẻ cần tránh hoàn toàn sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò. Có thể thay thế bằng sữa công thức thủy phân toàn phần hoặc sữa hạt theo tư vấn của bác sĩ.
• Bất dung nạp lactose: Hạn chế các sản phẩm chứa lactose. Để hỗ trợ tiêu hóa, phụ huynh có thể dùng enzyme lactase giúp phân giải lactose – loại đường tự nhiên có trong sữa và các sản phẩm từ sữa – thành glucose và galactose, hai loại đường đơn giản mà cơ thể trẻ dễ dàng hấp thụ. Nhờ đó, trẻ có thể tận dụng tối đa dinh dưỡng từ sữa mà không gặp phải các triệu chứng khó chịu như đau bụng, đầy hơi, hoặc tiêu chảy.